เปิดตำนาน “เมืองเต่า” แห่งจีนโบราณ ณ ผิงเหยา

เมืองโบราณผิงเหยา (Pingyao Ancient City) หรือเมืองมรดกโลกสุดคลาสสิกของจีน ที่หลายคนยกให้เป็น “ไทม์แมชชีนย้อนยุคราชวงศ์หมิงและชิง” เพราะไม่ว่าจะมองไปทางไหน ก็เต็มไปด้วยกลิ่นอายจีนโบราณแบบจัดเต็ม แต่รู้ไหมว่า เมืองนี้ยังมีฉายาสุดน่ารักว่า “กุยเฉิง” หรือ “เมืองเต่า” อีกด้วย สาเหตุที่ได้ชื่อนี้ ก็เพราะโครงสร้างกำแพงเมืองและผังเมืองทั้งหมด ถูกออกแบบให้มีลักษณะคล้าย “เต่า” สัตว์มงคลของจีนที่สื่อถึงอายุยืน ความมั่นคง และความโชคดีนั่นเอง ถ้ามองจากมุมสูง จะเห็นเลยว่าประตูเมืองทางทิศใต้ถูกเปรียบเป็น “หัวเต่า” ที่ยื่นออกมาเหมือนกำลังมองโลกภายนอก ส่วนประตูทางทิศเหนือ ก็ถูกเปรียบเป็น “หางเต่า” ที่เชื่อมต่อกับเส้นทางออกจากเมือง ไฮไลต์เด็ดคือ ทางทิศตะวันออกและตะวันตก จะมีประตูเมืองฝั่งละ 2 บาน รวมทั้งหมด 4 ประตู เปรียบเหมือน “ขาทั้งสี่” ของเต่า ที่ช่วยค้ำยันเมืองเอาไว้แบบแข็งแรงสุดๆ คนจีนสมัยก่อนเชื่อว่า เต่าเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ที่ปกป้องบ้านเมืองจากสิ่งไม่ดี ทำให้การออกแบบเมืองในลักษณะนี้ ไม่ใช่แค่เรื่องความสวยงาม แต่ยังแฝงไปด้วยความเชื่อเรื่องฮวงจุ้ยอีกด้วย กำแพงเมืองผิงเหยานั้นยังคงสมบูรณ์มาก แม้จะมีอายุกว่า 600 ปีแล้วก็ตาม บอกเลยว่าเดินอยู่บนกำแพงคือฟีลเหมือนหลุดเข้าไปในซีรีส์จีนย้อนยุคจริงๆ ยิ่งช่วงเย็นตอนโคมแดงเริ่มเปิด แสงไฟสะท้อนกับถนนหินโบราณ คือบรรยากาศดีเกินต้าน มุมถ่ายรูปมีแทบทุกซอย เดินเพลินจนลืมเวลา ร้านค้า โรงเตี๊ยม และบ้านเรือนภายในเมือง ก็ยังคงสถาปัตยกรรมจีนโบราณเอาไว้แบบดั้งเดิม ทำให้ทั้งเมืองดูเหมือนหยุดเวลาเอาไว้ตั้งแต่หลายร้อยปีก่อน ที่นี่ไม่ได้มีดีแค่ความเก่าแก่ แต่ยังเต็มไปด้วยเสน่ห์ของวิถีชีวิตผู้คนแบบจีนดั้งเดิม ที่ยังคงมีลมหายใจอยู่จริงๆ คะ ใครเป็นสายเที่ยวเมืองเก่า ชอบถ่ายรูป ชอบกลิ่นอายประวัติศาสตร์ หรืออินกับฟีลซีรีส์จีนโบราณ บอกเลยว่า “ผิงเหยา” คือหนึ่งในเมืองที่ต้องไปให้ได้สักครั้ง

มาทำความรู้จักผิงเหยา เมืองเล็กๆ ที่เคยร่ำรวยระดับ “วอลสตรีทเอเชีย”

เมืองโบราณผิงเหยา หนึ่งในเมืองเก่าสุดคลาสสิกของจีน ที่เดินเข้าไปปุ๊บเหมือนวาร์ปย้อนเวลาไปยุคราชวงศ์หมิงและชิงทันที ที่นี่โด่งดังมากเรื่องสถาปัตยกรรมโบราณ เพราะได้รับการอนุรักษ์เอาไว้แทบจะสมบูรณ์ที่สุดในประเทศจีน ไม่แปลกใจเลยว่าทำไม “ผิงเหยา” ถึงถูกยกให้เป็น 1 ใน 4 เมืองโบราณที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของจีน ร่วมกับเมืองดังระดับตำนานอย่างลี่เจียง ฮุยโจว และล่างจง ความปังคือ เมืองนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรมจากยูเนสโก (UNESCO) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1997 เรียกได้ว่าเป็นเมืองที่ทั้งโลกยอมรับในคุณค่าทางประวัติศาสตร์จริงๆ ผิงเหยามีอายุเก่าแก่กว่า 2,800 ปี ถูกสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยกษัตริย์โจวเซวียนแห่งราชวงศ์โจวตะวันตก หรือราว 827–782 ปีก่อนคริสตกาล เก่าแบบก่อนยุคจักรพรรดิหลายราชวงศ์อีก

สิ่งที่ทำให้คนหลงรักเมืองนี้ ไม่ใช่แค่ความเก่า แต่คือ “ความครบ” ของเมืองโบราณที่ยังคงสภาพเดิมเอาไว้ได้ดีมาก ทั้งผังเมือง ถนนหิน บ้านเรือน และอาคารต่างๆ ยังมีกลิ่นอายจีนดั้งเดิมแบบเต็มขั้น ภายในเมืองมีอาคารยุคราชวงศ์หมิงและชิงมากถึง 3,798 หลัง และในจำนวนนั้น มีอาคารที่ยังรักษาสภาพดั้งเดิมไว้ได้กว่า 448 หลัง เดินตรงไหนก็เหมือนอยู่ในฉากซีรีส์จีนย้อนยุค แต่รู้ไหมว่า สมัยก่อนผิงเหยาไม่ได้ดังแค่เรื่องความสวย ที่นี่เคยเป็นศูนย์กลางทางการเงินที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของจีนในช่วงศตวรรษที่ 19 ทั้งธุรกิจแลกเปลี่ยนเงินตรา ธนาคาร และการค้าการเงินต่างๆ รวมตัวอยู่ที่นี่หมด ถนนหมิงชิงของผิงเหยาถึงกับได้รับฉายาว่า “วอลสตรีทแห่งเอเชียในศตวรรษที่ 19” บอกเลยว่า เมืองเล็กๆ แห่งนี้ เคยร่ำรวยและทรงอิทธิพลไม่เบาเลยทีเดียว ทุกวันนี้ผิงเหยาจึงไม่ใช่แค่เมืองโบราณธรรมดา แต่เป็นทั้งพิพิธภัณฑ์มีชีวิต เมืองมรดกโลก และจุดเช็กอินสุดฮิตที่สายเที่ยวจีนต้องไปสักครั้ง

ถ้ามาเที่ยวเมืองโบราณผิงเหยา แล้วไม่แวะเช็กอินสถานที่สำคัญเหล่านี้ บอกเลยว่าเหมือนมาไม่ถึง

- เริ่มกันที่ “กำแพงเมืองโบราณผิงเหยา” (平遥城墙) ไฮไลต์อันดับหนึ่งของเมือง กำแพงแห่งนี้สูงประมาณ 10 เมตร และยาวโอบรอบเมืองกว่า 6,142 เมตร เดินบนกำแพงคือฟีลเหมือนเป็นแม่ทัพในหนังจีนย้อนยุคเลยทีเดียว

ด้านบนยังมีป้อมปราการทั้ง 4 ด้าน หอสังเกตการณ์กว่า 72 หลัง และเชิงเทินอีกมากกว่า 3,000 แห่ง เรียกได้ว่าเป็นกำแพงเมืองโบราณที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของจีนเลยก็ว่าได้ มุมถ่ายรูปคืออลังการทุกมุม

- อีกจุดที่สายประวัติศาสตร์ห้ามพลาด คือ “ร้านแลกเงินยื่อเซิงชาง” (日升昌) ที่นี่ถือเป็นร้านแลกเงินแห่งแรกของจีน และเปรียบเหมือนต้นกำเนิดระบบธนาคารยุคโบราณเลยทีเดียว สมัยก่อนที่นี่รุ่งเรืองมาก จนผิงเหยาได้รับฉายาว่า “วอลสตรีทแห่งเอเชีย” ภายในยังจัดแสดงโต๊ะบัญชี ตู้เซฟ และอุปกรณ์การเงินแบบโบราณ เดินดูแล้วเหมือนได้ย้อนกลับไปยุคพ่อค้าจีนสุดมั่งคั่ง

- ต่อด้วย “พลับพลาประจำเมืองผิงเหยา” (平遥市楼 หอไม้โบราณสุดสวยที่สร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์ชิ จุดเด่นคือหลังคากระเบื้องสีเหลืองเขียว ที่ดูจีนโบราณแบบคลาสสิกสุดๆ นักท่องเที่ยวชอบขึ้นมาชมวิวด้านบน เพราะสามารถมองเห็นหลังคาบ้านและถนนหินของเมืองโบราณได้แบบพาโนรามา โดยเฉพาะช่วงเย็นคือบรรยากาศดีมากกก

- ส่วน “ทำเนียบอำเภอสมัยโบราณ” (县衙) ก็เป็นอีกจุดที่น่าสนใจ ที่นี่เคยเป็นศูนย์กลางการปกครองและศาลในยุคโบราณ มีทั้งห้องพิจารณาคดี คุก และพื้นที่ทำงานของขุนนางจีนสมัยก่อน เดินแล้วเหมือนหลุดเข้าไปในซีรีส์แนวสืบสวนจีน

- ใครสายวัดและวัฒนธรรม ต้องแวะ “วัดชิงซวี” (清虚观) วัดลัทธิเต๋าเก่าแก่ที่เต็มไปด้วยเสน่ห์ความสงบและกลิ่นอายโบราณ ภายในเก็บรักษาศิลาจารึกสำคัญเอาไว้มากมาย ตั้งแต่ยุคราชวงศ์ซ่ง หยวน หมิง ไปจนถึงชิง

- และปิดท้ายด้วย “วัดซวงหลิน” (双林寺) สถานที่ที่ได้รับฉายาว่า “ขุมคลังประติมากรรมแห่งตะวันออก” ภายในวัดมีรูปปั้นเทวรูปและสิ่งศักดิ์สิทธิ์กว่า 2,000 องค์ แต่ละองค์แกะสลักละเอียดมาก สีสันและรายละเอียดคือสวยจนต้องหยุดมอง ใครชอบงานศิลปะจีนโบราณ บอกเลยว่าที่นี่คือสวรรค์ของจริง

คู่มือเที่ยวผิงเหยา เมืองโบราณสุดขลังแห่งซาน

เมืองโบราณผิงเหยาเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าเที่ยวชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08.00 – 18.00 น.แนะนำว่าให้มาแต่เช้าหรือช่วงเย็น เพราะอากาศกำลังดี เดินเที่ยวสบาย ถ่ายรูปสวยแบบแสงละมุนสุดๆ ช่วงกลางวันจะได้เห็นบรรยากาศเมืองเก่าสุดคึกคัก ทั้งร้านค้า โรงเตี๊ยม และถนนหินโบราณที่เต็มไปด้วยกลิ่นอายจีนย้อนยุค แต่ถ้ามาช่วงเย็น บอกเลยว่าฟีลดีมาก! เพราะโคมแดงทั่วเมืองจะเริ่มเปิดไฟ บรรยากาศโรแมนติกเหมือนอยู่ในซีรีส์จีนเลย

สำหรับสายเที่ยวประหยัด ตัวเมืองโบราณ “ไม่มีการเก็บค่าเข้าชม” สามารถเดินเล่น ถ่ายรูป และซึมซับบรรยากาศได้ฟรี แต่บางจุดสำคัญ เช่น วัด พิพิธภัณฑ์ หรือสถานที่ประวัติศาสตร์ด้านใน อาจมีค่าเข้าชมแยกเพิ่มเติมเล็กน้อยใครสายเก็บครบทุกจุด แนะนำซื้อบัตรรวมจะคุ้มกว่า เมืองโบราณผิงเหยาตั้งอยู่ในอำเภอผิงเหยา (Pingyao) เมืองจิ้นจง (Jinzhong) มณฑลซานซี (Shanxi) ประเทศจีน เป็นเมืองเก่าที่เดินทางสะดวกมาก สามารถนั่งรถไฟความเร็วสูงจากปักกิ่งหรือซีอานมาได้ ใครเป็นสายเที่ยวจีน ชอบเมืองเก่า ถ่ายรูปสวย ฟีลย้อนยุค หรืออินกับซีรีส์จีนโบราณ บอกเลยว่าผิงเหยาเป็นอีกเมืองที่ต้องปักหมุดไว้ในลิสต์

เกร็ดความรู้

ร้าน “ยื่อเซิงชาง” (Rishengchang) ในเมืองผิงเหยา ถือเป็นร้านแลกเงินและต้นกำเนิดระบบธนาคารแห่งแรกของจีน เปิดดำเนินการในสมัยราชวงศ์ชิง ที่นี่เคยเป็นศูนย์กลางด้านการเงินและการโอนเงินที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ จนทำให้ผิงเหยาได้รับฉายาว่า “วอลสตรีทแห่งเอเชีย” ปัจจุบันภายในยังคงจัดแสดงโต๊ะบัญชี ตู้เซฟ และอุปกรณ์การเงินโบราณ ให้ฟีลเหมือนได้ย้อนกลับไปยุคพ่อค้าจีนสุดมั่งคั่งเลยทีเดียว